Клеопатра — Бурни тарихни ўзгартирган аёл

Клеопатра — Бурни тарихни ўзгартирган аёл

Матн сатрига босинг — ўша шахснинг тасвири чиқади

Агар Клеопатранинг бурни сал қийшиқроқ бўлганида, инсоният тарихи бутунлай бошқа ўзандан кетган бўларди, деган гап бор.

Клеопатра VII Филопатор — мил. ав. 69–30

Мана ўша, бурни тарихни ўзгартириши мумкин бўлган Клеопатра. Миср маликаси! Рим ҳукмдори Гай Юлий Цезарнинг севгилиси! Бу – "Клеопатра" фильмидан Клеопатранинг Римга шоҳона кириб келиши саҳнаси. У тарихда расман Клеопатра Еттинчи Филопатор номи билан қолган.

Клеопатра Селена Биринчи — мил. ав. ~135–69

Бу – Клеопатра Еттинчининг бувиси Клеопатра Селена Биринчи. Унинг таржимаи ҳоли даҳшат: у аввалига ўз туғишган акаси Птолемей Тўққизинчига эрга теккан, кейин қўшни Салавкийлар давлатидаги Антиох Саккизинчига, сўнг унинг она бир, ота бошқа укаси Антиох Тўққизинчига, ундан ҳам кейин Антиох Тўққизинчининг ўғли Антиох Ўнинчига хотин бўлган.

Клеопатра Учинчи — мил. ав. ~155–101

Буниси – Клеопатра Селена Биринчининг онаси Клеопатра Учинчи. У ўзининг тоғаси Птолемей Саккизинчига эрга теккан. Энг ғалати жойи – тоға шу вақтгача ўз опаси Клеопатра Иккинчига, яъни Клеопатра Учинчининг онасига эр бўлган. Она ва қиз кундош бўлиб қолгач, Мисрда янги биродаркушлик уруши бошланиб кетган.

Клеопатра Иккинчи — мил. ав. ~185–116

Мана бу – Клеопатра Иккинчининг ўзи. Унинг биринчи эри – ўз акаси Птолемей Олтинчи бўлган ва уларнинг никоҳидан Клеопатра Учинчи туғилган.

Клеопатра Биринчи — мил. ав. ~210–176

Бу – Клеопатра Иккинчининг онаси Клеопатра Биринчи. Кутилмаган факт – унинг эри бор-йўғи битта бўлган.

Лаодика Учинчи — мил. ав. ~245–191

Бу – Клеопатра Биринчининг онаси Лаодика Учинчи. У Салавкийлар қироличаси бўлган.

Лаодика (Антиох II нинг қизи) — мил. ав. ~260–?

Лаодика Учинчи эса, ўз навбатида, Салавкийлар сулоласидан бўлган Лаодиканинг қизи бўлган.

Антиох Иккинчи Теос — мил. ав. ~287–246

Лаодиканинг отаси Салавкийлар салтанатининг учинчи ҳукмдори Антиох Иккинчи эди.

Антиох Биринчи Сотер — мил. ав. ~324–261

Антиох Иккинчининг отаси эса, табиийки, Антиох Биринчи бўлган.

Апама (Спитамен қизи) ва Салавка Биринчи Никатор

Антиох Биринчининг отаси Салавкийлар салтанати асосчиси, македониялик Искандарнинг энг ишонган қўмондонларидан бири Салавка, онаси эса келиб чиқиши ҳозирги Ўзбекистонга алоқадор Апама эди.

Спитамен — мил. ав. ?–328

Ҳа, Апаманинг отаси Спитамен бўлган.

Шунақа. Тарихни ўзгартирган бурунларнинг илдизи барибир ўзимизнинг заминга бориб тақалади. Нима ҳам дердик, ҳамма йўллар Римга олиб бориши мумкин, лекин у йўлларнинг бошланиши Ўзбекистонда!

Чап томондаги матн сатирига босинг ←

Паскаль Буланже сўзи

✦ «Si le nez de Cléopâtre eût été plus court, toute la face de la terre aurait changé.»

— Блез Паскаль, Мулоҳазалар (Pensées), 1670

Клеопатра VII — тасвирлар

Клеопатра VII мармар бюсти, Берлин Altes Museum, 2017
Мармар бюст, мил. ав. 40–30
Via Appia вилласидан топилган. Алтес музейи, Берлин. Клеопатра VII нинг ҳаёт даврида яратилган. Бош устида птолемей диадемаси. Фото: José Luiz, 2017.
Манба: Wikimedia Commons · José Luiz, CC BY-SA 4.0
Клеопатра VII, Ватикан музейи
Мармар бюст, мил. ав. 40–30
Ватикан музейлари. «Melon» (қовун) тарзида ўрилган сочлар ва диадема — Птолемейлар сулоласига хос иконография.
Манба: Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
Клеопатра VII ва Марк Антоний тетрадрахмаси
Кумуш тетрадрахма, мил. ав. 37–33
Клеопатра VII ва Марк Антоний. Берлин Монета кабинети. Бундай тангалар Клеопатранинг ўз даврида зарб этилган — у уларда ҳокимиятини ифодалаган.
Манба: Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Клеопатра Селена Биринчи — тасвирлар

Птолемей маликаси — Бруклин музейи, Клеопатра Селена I деб тахмин қилинади
Птолемей маликаси ҳайкали — Бруклин музейи
Клеопатра Селена Биринчи деб тахмин қилинадиган Птолемей маликаси ҳайкали. Brooklyn Museum, Нью-Йорк.
Манба: Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0
Птолемей IX — Бостон Гўзал санъат музейи
Птолемей Тўққизинчи — Клеопатра Селенанинг биринчи эри
Птолемей IX Сотер II ҳайкалининг боши. Museum of Fine Arts, Бостон. Клеопатра Селена I унинг туғишган синглиси ва биринчи хотини бўлган.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD
Антиох VIII — Клеопатра Селенанинг иккинчи эри
Антиох VIII — иккинчи эри
Антиох Саккизинчи Грип («Калта бурун») тангаси. Клеопатра Селена I нинг иккинчи эри. Мил. ав. 96 йили ўлдирилган.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD
Антиох IX — Клеопатра Селенанинг учинчи эри
Антиох IX — учинчи эри (она бир, ота бошқа укаси)
Антиох Тўққизинчи Кизикен тангаси. Антиох VIII нинг она бир, ота бошқа укаси — иккиси ҳам Клеопатра Теанинг ўғиллари. Клеопатра Селена унга ҳам турмушга чиқди.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD
Антиох X — Клеопатра Селенанинг тўртинчи эри
Антиох X — тўртинчи эри (Антиох IX нинг ўғли)
Антиох Ўнинчи Евсеб Филопатор тетрадрахмаси. Антиох IX нинг ўғли — демак, Клеопатра Селена ўз ўгай ўғлига ҳам хотин бўлди.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD

Клеопатра Учинчи — тасвирлар

Клеопатра III — Ком Омбо маъбади рельефи
Клеопатра III — Ком Омбо маъбади рельефи
Клеопатра Учинчи Ком Омбо маъбадида тасвирланган. У тоғаси Птолемей VIII га эрга теккан — тоға эса шу вақтда унинг онаси Клеопатра Иккинчига ҳам эр эди.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD
Птолемей VIII — Клеопатра III нинг эри ва тоғаси
Птолемей VIII — Клеопатра III нинг эри ва тоғаси
Птолемей Саккизинчи Евергет II нинг кумуш дидрахмаси. У аввал Клеопатра II га (опасига), кейин Клеопатра III га (жиянига) уйланди — шу сабаб она-қиз кундош бўлиб қолди.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD

Клеопатра Иккинчи — тасвирлар

Клеопатра II — Лагид маликаси Исида сифатида, Лувр
Клеопатра II — Исида сифатида, Лувр музейи
Лагид (Птолемей) маликаси Исида кийимида тасвирланган. Клеопатра Иккинчи деб тахмин қилинади. Лувр музейи, Париж. Мил. ав. II аср.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD
Птолемей VI Филометор
Птолемей VI Филометор — Клеопатра II нинг эри ва акаси
Птолемей Олтинчи Филометор. Клеопатра Иккинчига ака ва эр бўлган. Уларнинг никоҳидан Клеопатра Учинчи туғилган.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD

Клеопатра Биринчи — тасвирлар

Клеопатра I — Эл-Каб маъбади рельефи
Клеопатра I — Эл-Каб маъбади рельефи
Клеопатра Биринчи (Сурия) Эл-Каб маъбадида тасвирланган. У Антиох III нинг қизи, Птолемей V нинг ягона хотини. Эри вафотидан сўнг Мисрни мустақил бошқарган.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD

Лаодика Учинчи — тасвирлар

Лаодика III тасвири
Лаодика III — Салавкийлар қироличаси
Антиох III Катта нинг хотини Лаодика III. Клеопатра I нинг онаси. Понт қироли Митридат II нинг қизи, Антиох II нинг невараси.

Лаодика — Антиох II нинг қизи

Антиох II Теос портрети
Антиох II Теос — Лаодиканинг отаси
Лаодика (Лаодика III нинг онаси) — Антиох Иккинчи Теоснинг қизи. Ўзи Понт қироли Митридат Иккинчига турмушга чиқиб, Лаодика Учинчини дунёга келтирган.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD
ℹ️ Лаодиканинг (Митридат II хотини) шахсий тасвири сақланмаган. Унинг мавжудлиги фақат ёзма манбаларда қайд этилган — Селевкий анъанасига кўра ота-онаси исми билан аталган.

Антиох Иккинчи Теос — тасвирлар

Антиох II Теос портрети
Антиох II Теос — портрет тангаси
Антиох Иккинчи Теос — Салавкийлар салтанатининг учинчи ҳукмдори. «Теос» — «Худо» деган маъно. Лаодиканинг (Лаодика III онаси) отаси.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD

Антиох Биринчи Сотер — тасвирлар

Антиох I Сотер тетрадрахмаси
Антиох I Сотер тетрадрахмаси
Антиох Биринчи Сотер — Салавкийлар салтанатининг иккинчи ҳукмдори. «Сотер» — «Қутқарувчи». Апаманинг ўғли — Ўзбекистон заминидан чиққан маликанинг фарзанди.
Манба: Wikimedia Commons · CC PD

Апама ва Салавка Биринчи Никатор

Салавка I Никатор бронза ҳайкали
Салавка I Никатор — бронза ҳайкали
Салавкийлар салтанати асосчиси. Мил. ав. 324 йили Суза шаҳрида Апамага уйланди. Искандарнинг ўлимидан кейин бошқа сарварлардан фарқли равишда у хотинини сақлаб қолди.
Манба: The Collector
Апама — қадимий тасвир
Апама — қадимий тасвир
Апама — Суғдиёна (ҳозирги Ўзбекистон) нинг Спитамен қизи. Мил. ав. 324 йили Салавка I га эрга текан. Апамея шаҳри унинг шарафига аталган.
Манба: Science in Poland

Спитамен — Суғдиёнанинг қаҳрамони

Спитамен — тасвир
Спитамен — Суғдиёна қаҳрамони
Спитамен (мил. ав. ?–328) — Суғдиёна ва Бақтрия қўзғолончилари раҳбари. Искандарга қарши энг узоқ ва муваффақиятли қаршиликни кўрсатган. Унинг қизи Апама Салавкийлар сулоласини давом эттирди.
Манба: mino.tj
ℹ️ Спитаменнинг аутентик — унинг ҳаёт даврида яратилган — тасвири сақланмаган. Ҳозирги тасвирлар ҳаммаси замонавий (XX–XXI аср) бадиий интерпретациялардир.

Занжир якунланди

🇺🇿 Клеопатра VII → Клеопатра Селена I → Клеопатра III → Клеопатра II → Клеопатра I → Лаодика III → Лаодика → Антиох II → Антиох I → Апама → Спитамен

Ҳамма йўллар Римга олиб бориши мумкин,
лекин у йўлларнинг бошланиши Ўзбекистонда.
Суратлар манбаси: Wikimedia Commons (Creative Commons лицензияси) · Фактлар тасдиқланган манбалар: Wikipedia, Britannica, Ancient-History-Sites.com
Made on
Tilda